در این نشست، دکتر رضا جعفری، مدیرکل بهزیستی گیلان، دکتر مهدی خورسند، تحلیلگر ارشد اقتصاد سیاسی بینالملل و دکتر مهدی کاسی، محقق و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ به عنوان سخنران حضور داشتند. همچنین آیتالله سیدابوالقاسم فقیهی، رئیس حوزه ریاست مجلس خبرگان رهبری، دکتر قادر آشنا، دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور و دکتر مصطفی دریاباری، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی، به صورت برخط در این نشست مشارکت کردند.
وقف؛ پیوندی میان تاریخ، فرهنگ و مسئولیت اجتماعی
دکتر رضا جعفری، مدیرکل بهزیستی گیلان، در این نشست با اشاره به جایگاه وقف در تحولات تاریخی ایران، اظهار داشت: بررسی تاریخ وقف نشان میدهد که این سنت حسنه در دورههای مختلف تاریخی، کارکردهای متنوعی داشته و در بسیاری از مقاطع، نقش مؤثری در تأمین نیازهای عمومی و حمایت از گروههای مختلف جامعه ایفا کرده است.
وی با اشاره به تحولات وقف در دورههای صفویه، افشاریه، قاجار و پس از آن افزود: وقف در طول تاریخ ایران، علاوه بر کارکرد مذهبی، در حوزههای اجتماعی، آموزشی، درمانی و حمایت از اقشار نیازمند نیز نقشآفرین بوده است و نمونههای متعددی از موقوفات با نیتهای عامالمنفعه را میتوان در اسناد و منابع تاریخی مشاهده کرد.
مدیرکل بهزیستی گیلان با اشاره به برخی نمونههای تاریخی خدمات اجتماعی و خیریه در کشور گفت: شکلگیری مراکز نگهداری از کودکان بیسرپرست، حمایت از بیماران، نیازمندان و سایر گروههای آسیبپذیر، در مقاطع مختلف با مشارکت خیرین و بهرهگیری از ظرفیت وقف و امور خیریه صورت گرفته است.
وی همچنین با اشاره به نمونههای ارزشمند وقف در استان گیلان، از جمله موقوفات مرتبط با کاظمخان مژدهی، اظهار داشت: تاریخ گیلان نیز سرشار از نمونههای ارزشمند نوعدوستی و وقف است و بررسی زندگی و اقدامات خیرخواهانه واقفان این استان میتواند الگویی برای شناخت ظرفیتهای اجتماعی و فرهنگی وقف باشد.
وقف؛ ظرفیتی برای توسعه اجتماعی و رفاه عمومی
جعفری با تأکید بر اینکه کارکرد وقف نباید صرفاً در حوزه اقتصادی و مالی مورد بررسی قرار گیرد، گفت: فرهنگ وقف میتواند به صورت مستقیم و غیرمستقیم در توسعه اقتصادی، اجتماعی و پایدار جامعه تأثیرگذار باشد.
وی افزود: یکی از مؤلفههای مهم توسعه پایدار، تربیت و پرورش نسلی توانمند، مسئولیتپذیر و خلاق است و فرهنگ وقف و مشارکت اجتماعی میتواند در شکلگیری چنین نسلی نقش مؤثری داشته باشد.
مدیرکل بهزیستی گیلان، مشارکت مردمی و حکمرانی خوب را از دیگر ظرفیتهای مهم وقف دانست و خاطرنشان کرد: در فرهنگ وقف، مردم در حوزههای مختلف اجتماعی، فرهنگی، آموزشی و درمانی مشارکت میکنند و این مشارکت، زمینهساز تقویت سرمایه اجتماعی و حرکت به سمت حکمرانی مشارکتی است.
جعفری ادامه داد: وقف میتواند در حوزه رفاه اجتماعی نیز نقشآفرین باشد؛ چرا که رفاه اجتماعی در نهایت به تأمین نیازهای اساسی جامعه و افزایش رضایتمندی عمومی منجر میشود.
وی تصریح کرد: توسعه فرهنگ وقف و مشارکتهای مردمی میتواند ضمن کمک به تأمین بخشی از نیازهای ضروری جامعه، از بار مالی دولت نیز بکاهد و ظرفیتهای مردمی را برای حل مسائل اجتماعی فعالتر کند.
در ادامه این نشست، دیگر سخنرانان نیز به بررسی ابعاد تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و سیاستگذاری وقف پرداختند و بر ضرورت بازشناسی ظرفیتهای وقف در شرایط معاصر و استفاده از این سرمایه اجتماعی برای پاسخگویی به نیازهای روز جامعه تأکید کردند.
این نشست با هدف ایجاد گفتمان تخصصی پیرامون جایگاه وقف، بهرهگیری از اسناد و تجربیات تاریخی و بررسی راهکارهای تقویت نقش وقف در سیاستگذاریهای اجتماعی و فرهنگی برگزار شد.
نظر شما